Απεβίωσε πριν από μερικές ημέρες, σε ηλικία 87 ετών, ο 7ος Παγκόσμιος Πρωταθλητής στην Ιστορία του σκακιού, ο Βασίλι Βασιλίεβιτς ΣΜΥΣΛΟΒ (Vasily Vasilievic SMYSLOV). Γεννημένος στη Μόσχα στις 24 Μαρτίου του 1921, ο Σμύσλοφ έμαθε σκάκι σε ηλικία 6 ετών από τον πατέρα του, έναν μανιώδη ερασιτέχνη σκακιστή. Σε ηλικία 17 ετών κατακτά το Πρωτάθλημα Νέων της Σοβιετικής Ένωσης. H εξέλιξή του ήταν ραγδαία, παρότι μεσολάβησε ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος. Πρωτόπαιξε για τον Παγκόσμιο Τίτλο το 1948, τον οποίο κατάφερε να κατακτήσει 9 χρόνια αργότερα, δηλαδή το 1957. Στο ματς για τον Παγκόσμιο Τίτλο του 1954, αντιμετώπισε τον μεγάλο Μιχαήλ Μποτβίνικ. Μετά από 11 παρτίδες, ο Σμύσλοβ οδηγούσε τη συνάντηση με ένα βαθμό πλεονέκτημα, αλλά ο Μποτβίνικ κατάφερε στο τέλος να διατηρήσει τον τίτλο (το ματς έληξε με ισοπαλία 12-12, που σύμφωνα με τους ισχύοντες τότε κανόνες αυτό ευνοούσε τον Πρωταθλητή). Όμως το 1957 ο Μποτβίνικ δε μπόρεσε να γλιτώσει και έτσι στο σκακιστικό θρόνο αναρριχήθηκε ο Σμύσλοβ, αφού κέρδισε το ματς με σκορ 12,5-9,5. Ωστόσο στο ματς ρεβάνς την επόμενη χρονιά έχασε με 12,5-10,5 και μαζί τον τίτλο, τον οποίο κράτησε έναν χρόνο. Το 1984, σε ηλικία 63 ετών, έφτασε στον τελικό του Τουρνουά Υποψηφίων, όπου έχασε από τον Γκάρι Κασπάροβ. Έπαιζε αγωνιστικό σκάκι μέχρι το 2001, όταν αναγκάστηκε να αποχωρήσει λόγω προβλημάτων με την όρασή του. Το τελευταίο του ELO σε ηλικία 80 ετών, ήταν 2494 μονάδες. Ο Σμύσλοβ απεβίωσε στις 27 Μαρτίου 2010, σε νοσοκομείο της Μόσχας όπου νοσηλευόταν.
Το παγκόσμιο σκάκι, με το θάνατο του Σμύλοφ, έχασε έναν από τους τελευταίους ζωντανούς του θρύλους.
Σαν ένδειξη σεβασμού προς το μεγάλο αυτό σκακιστή και αποθέτοντας φόρο τιμής, ο Κώστας Μουτούσης μας έστειλε σχολιασμένη από τον ίδιο την παρακάτω παρτίδα του Σμύσλοβ, την οποία και τη δημοσιεύουμε στο ιστολόγιο. Απολαύστε την...
Σμυσλόφ – Πετροσιάν
Τουρνουά στη μνήμη Αλεξάντερ Αλιέχιν, 1971
Βαριάντα Μόσχας στη Σλαβική Άμυνα
1.γ4 Ιζ6 2.δ4 γ6 3.Ιγ3 δ5 4.Ιζ3 ε6 5.Αη5 θ6
Σύστημα που έχει επανέλθει στη μόδα τα τελευταία χρόνια, στο οποίο ειδικοί θεωρούνται οι Ντρέεφ , Ανάντ και Μοτυλιόφ.
6.Αχζ6
Η «ποζισιονέλ» επιλογή, καθαρά στο στυλ του Βασίλι Σμυσλόφ. Αποφεύγει τις φοβερές περιπλοκές του «Anti –Moscow gambit» 6.Αθ4 δχγ4 7.ε4 η5 8.Αη3 β5, τις οποίες με πολύ ενδιαφέρον εξετάζει η σύγχρονη θεωρία.
6….Βχζ6 7.Ββ3
Ενδιαφέρουσα απόκλιση από την κύρια γραμμή που σήμερα θεωρείται το 7.ε3.
Σ ’αυτή τη θέση έχει επίσης δοκιμαστεί 7.Βγ2 και 7.η3.
7….Ιδ7
Ενδιαφέρον παρουσιάζει και το 7….α5 με ιδέα στο 8.ε4 δχε4 9.Ιχε4 Αβ4+ 10.Ρδ1 Βζ4 11.Αδ3 ζ5 12.Ιη3 γ5! με περιπλοκές, όπως στην παρτίδα Ποπόφ –Λάστιν, Ελίστα 2000 (0-1, 40)
8.ε4 δχε4
ενδιαφέρον παρουσιάζει και το 8….δχγ4. Μια ενδεικτική βαριάντα είναι η εξής:
9.Αχγ4 β5 10.Αδ3 ε5 11.δ5 Ιγ5 12.Βγ2 β4 13.Ια4 Ιχδ3+ 14.Βχδ3 Βδ6 15.Πγ1 εχδ5 16.Ιγ5 Αε7 17.Ββ5+ Αδ7 18.Ιχδ7 Βχδ7 19.Βα5 Βδ8 20.Ββ5+ Βδ7 με ισότητα.
9.Ιχε4 Βζ4 10.Αδ3 Αε7 11.0-0 0-0
Ενδιαφέρον είχε και το 11….ε5 σε μια τελευταία προσπάθεια να ανοίξουν τα μαύρα κάπως τη θέση για τους αξιωματικούς τους.
12.Πε1 Πδ8
καλύτερο μοιάζει το 12.…β6 και 13.…Αβ7 με απλώς μικρή υπεροχή του λευκού.
13.Παδ1 Βγ7 14.Αβ1 Ιζ8 15.γ5
Ισχυρή κίνηση που φαινομενικά αδυνατίζει το τετράγωνο δ5, αλλά στην πραγματικότητα κρατάει παθητικό τον Αγ8 μη επιτρέποντάς του να ενεργοποιηθεί μετά από την κεντρική διάσπαση γ6-γ5.
15….β5 16.Ιη3 Αδ7 17.Βε3 Αε8 18.Αγ2 α5 19.α3 Πα7 20.θ4 Ββ8 21.θ5
Ενδιαφέρον παρουσίαζε εδώ και η μανούβρα κεντροποίησεως του ίππου
21.Ιθ5 και 22.Ιζ4 .
21….ζ6
Ενεπίγνωστα αδυνατίζει το ε6, παίχτηκε όμως στην προσπάθεια να βρεθεί μια καλύτερη τύχη για τον Αε8.
22.β4;!
Ανακριβές, χωρίς όμως και να χάνει την υπέροχη. Καλύτερα μοιάζουν τα 22.Αβ3 και 22.Αη6. Το άνοιγμα της -α- στήλης σε μια από τις επόμενες κινήσεις θα μπορούσε να δώσει κάποιο μικρό αντι-παιχνίδι στον Πετροσιαν.
22.…Αζ7 23.Αβ3 Πε8 24.Βε4 Βγ7 25.Βγ2 Ββ8 26.Ιθ4 Αδ8 27.Ιη6 Αγ7 28.Πε3 α4;
Ίσως το τελευταίο λάθος του μαύρου. Ποιο ήταν το πρώτο θα ρωτούσε κανείς.
Μάλλον η κακή επιλογή παθητικού σχεδίου ήδη από το άνοιγμα και όχι τόσο ιδιαιτέρως εμφατικά κάποια συγκεκριμένη κίνηση! Χάνοντας δε επί 6 συναπτές κινήσεις την ευκαιρία να ανοίξει την -α- στήλη έστω για κάποιο λιγοστό αντι-παιχνίδι, ο μαύρος σφραγίζει την πτέρυγα της ντάμας, μαζί και την ήττα του.
Από δω και πέρα η θέση του λευκού είναι τεχνικά κερδισμένη .
29.Αα2 ζ5 30.Ιζ1
Κέρδιζε αμέσως εδώ η θυσία του ίππου στο ζ5. 30.Ιχζ5! εχζ5 31.Αχζ7+ Ρχζ7 32.Βχζ5+ Ρη8 33.Πδε1! Πχε3 34.Πχε3 Αθ2+ 35.Ρθ1 Ιχη6 (35.…Πζ7 36.Ιε7+ +-) 36.Βε6+ Ρζ8 37.θχη6 Αζ4 38.Πζ3 Πε7 39.Βζ5+ Ρη8.40.Πχζ4 +-
30….Αζ4 31.Πεε1 Αχη6 32.θχη6 Ρθ8 33.Βε2 Αη5 34.Βζ3 Βγ8 35.Βθ5 Βδ8 36.Ιθ2 Βζ6 37.Ιζ3 Ρη8 38.Ιε5 Πγ7 39.η3 ζ4 40.Αβ1 Πδ8 41.Ρη2
Εδώ ο μαύρος έπαιξε
41….Πδγ8 και ταυτόχρονα εγκατέλειψε.
Πραγματικά σπάνιο να βλέπεις τον Πετροσιάν να εγκαταλείπει σε θέση με ίδιο υλικό. Ενόψει του φοβερού 42.Αε4 ο μαύρος έχει ξεμείνει από κινήσεις.
Πχ 42….Ιδ7 43.Αχγ6 Πχγ6 44.Ιχδ7 Βδ8 45.δ5 και η θέση του μαύρου διαλύεται.
Ούτε και η τακτική αναμονής φυσικά προσφέρει τίποτα, αφού μετά από 42….Ρθ8 43.Ιζ7+ Ρη8 44.Πδ3! Πδ7 45.Ιχη5 Βχη5 46.Βχη5 θχη5 47.ηχζ4 ηχζ4 48.Πθ3 και τα μαύρα έχουν μπει σε δίκτυο ματ.
1-0
Παρτίδα χωρίς ιδιαίτερες συνδυαστικές ομορφιές, χαρακτηριστική όμως για το σκληρό «ποζισιονέλ» στυλ του Σμυσλόφ.
